Zaza Diyarı Bingöl

Zaza Diyarı Bingöl

Evet Zaza diyarı. Çünkü zazaların yaşadığı bir coğrafya. Hatta Bingöllülere soracak olursanız dünyanın merkezi Bingöl dür derler :). Yıllarca Bingöl ismini televizyonlarda çok duydum. Ama Bingöl ismini her duyduğum da aklıma her nedense terör gelirdi. Çünkü hep o şekilde izledik yada o şekilde lanse edildi medyamız tarafından. Çok acı bir durumdur ki fotoğrafın kendisini değil de  zahiri, yani sanal görüntüsünü gösterdiklerini yıllar sonra öğrendim. Yaklaşık 20 yıl sonra, Yıl 2015. Aklıma gelmeyen başıma geldi demeye başladığım hatta her saat söylediğim bir yıldı. Neden diye soracaksınız; tabi doğal olarak. Çünkü bana Bingöl yolunun göründüğü hatta hayatımı idame ettireceğim bir ile gideceğim yıldı 2015. Çünkü çocukluğumdan beri yukarıda da anlattığım gibi canlandırdığım Bingöl’e gidiyordum. Benim içi Korkunç bir durumdu. Ama başa gelen çekilir dedim ve Bingöl iline hareket etmeye başladım. Ankara ilinde ikamet ediyorum. Neyse bilet almak için vardım otogara. Otobüs bilet fiyatlarını sormaya başladım. Bingöl ilinde bir firmanın ofisindeyim. Bilet fiyatlarını sordum. Bana bilet fiyatlarını söylerken odur burda yazıyor, odur otobüs burda, odur kalkış saati yazıyor şeklinde bana anlatmaya çalışırken ben sürekli içimden gülerek dinliyorum 🙂 Bu adam kafayımı yemiş ikide bir odur odur odur kelimesini kullanıyor. Hatta içimden bir an bunlar hiç mi eğitim görmemişler diye düşünmeye başladım :)))))) Neyse daha sonra “odur” kelimesinin anlamı nedir neden kullanılır bende öğrenirim dedim ve bindim otobüse yolculuk başlıyor. Yaklaşık olarak 13 saat sürer yolculuk. Ve Bingöl iline giriş yaptım. İlk manzara karşısında gerçekten çok şaşırdım. Çünkü yem yeşil bir Bingöl ile karşılaştım. İçimden bir sesler durumlar iyiye doğru gidiyor galiba demeye başladı ve gülümsemeye başladım. 2015 yılı yaz aylarıydı. Ve ramazan ayı idi. Neyse uzatmayalım. İndim Bingöl Merkeze sabah saat 10:00 da Adres soracam 10 dakika boyunca birini aradım ki adres sorayım kimse yok. Bir tuhaf oldum açıkçası. Çünkü kimse yok. Neden olmaz Neden kimse yok kısmını daha sonra anlayacağım :))))) Bu arada yavaş yavaş psikolojik olarak bende farkına varmadan Bingöl İlini kabul etmeye başladım sanki :)))))))

Bingöl

İlk kez geldiğimden dolayı doğal olarak kiralık ev bakmaya başladım. Ankara’dan gelmeden önce sormuştum. Nereden ev tutayım diye, kime sorduysam bana Recep Tayyip Erdoğan Mahallesi dedilerdi zamanında. Bende bu kadar insan bu mahalleyi tavsiye ettiyse buradan başka yere bakmamalıyım dedim ve mahalleye doğru yürümeye başladım. Gerçekten güzel bir mahalle Bingöl depremi zamanında Toki tarafından inşa edilmiş ve tam bir site hayatı mevut. Kirallık ev bakıyorum. Saat gündüz 13:00. Dairenin Birinden İlan asılmış. Bende ilanı okumak için baya yaklaştım. Doğal olarak beklentim telefon numarasının olmasıdır. Ama karşıma birde ne yazısı çıksa iyidir sizce :)))) Yazarkende gülme den duramıyorum. İlanda aynen “Numara Haci Hasandadır” diye yazmışlar.  Haydaaaaa git şimdi Bingöl İlinde ” Haci Hasan” kimdir bunun derdine düş. sağa baktım sola baktım. Durdum yolun ortasında. Gelen birine soracam ama kime sorayım dedim. Beyefendinin biri görünmeye başladı. Yaklaştı soracağım ama ben bu sefer sormaktan utandım :))))) Kendi kendime dedim şimdi bu adam  “sen kafayımı yedin ben ne bileyim kimdir” diye karşılık verir düşüncesiyle açıkçası sormaktan çekindim sormadım ve devam ettim Kiralık daire aramaya. Neyse uzatmayayım ikinci ilan çıktı karşıma. Abartısız söylüyorum o ilanda da “Hacinin Marketinden Kiralıktır” diye yazıyordu. Baktım bu işin sonu gelmeyecek. Artık kiralık ev aramayı bıraktım :))))) Marketten dışarı çıktım birden telefonum çaldı. Baktım bir arkadaş arıyor. Neyse telefona baktım hoş beş muhabbet ettikten sonra kendisine Bingöl de kiralık ev aradığımı ve ararken neler ile karşılaştığımı söyledim. Kendisi baya bana gülmüştü. Bende dedimki neden bana gülüyorsun. Bana dediki Bingölden tanışın yoksa ev bulmak zor dedi. Bende bu cümleyi duyduktan sonra artık kiralık ev aramaktan ziyade Bingölde tanış aramaya başladım :)))) Çok ilginç bir durum. Ramazan ayı olduğundan kendi derdime düştüm açıkçası. Seferi olduğumdan oruç tutmamıştım. Sıcaktan dolayı baya susamıştım. Vardım meşhur BİM marketine su alayım dedim aldım elime bir adet su çalışanlar tuhaf tuhaf bana bakmaya başladılar. Bir an dedim ne oluyor bu gün bana. Hadi her şeyi anladım da markette çalışan insanlar neden bana ters ters bakmaya başladı bunu sorgulamaya başladım. Neyse vardım market kasasına Neden bana o şekilde baktınız tuhaf bir durum mu var  diye sordum kasadaki çalışana. Bana döndü abi neden su alıyorsun diye cevap verdi. Bende şaşırdım tabiki su almamı bir insan neden eleştirir diye düşündüm. Düşünmeye gerek yoktur diyerek sordum. Neden su almamalıyım diye bende sordum. bana vermiş olduğu cevap da ramazan ayıdır sen nasıl su alırsın dedi hatta beni azarladı da biraz :))))))))) Neyse uzatmayalım yavaş yavaş Bingöl ilini tanımaya başladık :)))))))))))) Evet biraz daha tanımaya başlayalım. O gün akşam oldu. Gündüz sokaklarda kimse yoktu akşam olunca halk sokaklara dökülmeye başladı ve sabaha kadar caddelerde sokaklarda oturup çay içmeler gezmeler vs. başladılar. Artık bazı şeyler kafamda oturmaya başladı.

1.Bingöl’de Yaşayan İnsanlar Ramazan Ayında Yatıyor :)))))))))))) Bunu öğrendim. :))))))))))

3 Ay Sonra Ben 🙂

Artık 3 Ay geçmiş yavaş yavaş bende Bingölü sahiplenmeye başlamışım da haberim yok. Hatta hiç unutmam bir gün markete gittim.Kasiyer; Xocam buyrun dedi. Bende Markette Kasiyere deterjan sordum . Marketçi bana dönerek söylediğin marka deterjan var dedi. Beraber bakınıyoruz deterejanlar içerisine. Marketçiden önce benim gözüme aradığım marka deterjan ilişti. Hemen seslendim marketçiye “odur burda” diye. Neyse aldım dışarı çıktım aklıma ilk bilet aldığım günler geldi. Hani bunlar hiç mi eğitim görmemişler diye düşündüğüm an geldi aklıma. Neyse yolun ortasında gülmeye başladım. Yoldan geçen bir teyze bana bakınarak konuşuyor kendi kendine. Ama ne konuştuğunu tahmin edebiliyorum kesin demiştir bu deli niye gülüyor diye hem kendi durumumu hem teyzenin durumunu görünce artık iyice kahkaha atmaya başladım :))))))))))))))))))))))))))))))))))))) Artık Bingöl ilini sevmeye başladım sanki. 

2. Bingölde bir esnafa gittiğinizde sizlere Xocam (Hocam demiyorum) derler. Hatta arkadaşın biri ilk etapta benim nasıl öğretmen olduğumu anladılar diye şaşırmıştı :)))))))))))))

6 Ay Sonra Ben 🙂

Yaklaşık 6 ay geçmişti. Artık Bingöl ilinde azda olsa çevre edinmiştik. Tabi çevre edindikçe de farkına varmadan Bingöl kültürünü kapmışımda haberim yok. Günlerden pazar günü hafta sonu cafe nin birinde oturuyoruz. Yanımda Bingölllü iki arkadaş var. muhabbet koyulaştı. Muhabbet ilerlerken daha önce Ankara da yaşarken başımdan geçen bir hadiseyi aktardım. Bu hadise sonucunda hoşnut olmadığım bir anı yaşadığımı kendisine aktardım. Bunu aktardıktan sonra arkadaştan biri direk bana döner ve şu cümleyi kullanır “Ben sana dedim sen dedin yok”. ilk duyduğumda tabi anlam veremedim neden bana karşı bu cümleyi kullansın. Neyse belki yanlış anlamıştır diye; neden böyle cümle kullandın bana diye sormadım kendisine. Akşam muhabbet koyulaştı ilerleyen saatlerde telefonum çaldı. Yine Bingöllü bir arkadaş. Telefonu açtım. Açtıktan sonra kendisi ile görüşmek için randevulaştığımı hatırladım. Tabi mahçup şekilde dinliyorum kendisini acaba bana ne tepki verecek diye bekliyorum. İnanmasınız ama sizlere bir şey aktaracam:))))))))))))))) Bana ilk söylediği cümle “Ben sana dedim sen dedin yok” :))))))))))))))))) Düşündüm iki oldu bana karşı bu cümle kullanılıyor. Kendi kendime düşündüm neden kullanılır. Kimseye sormadım zamanı gelince öğrenirim dedim. Hatta bir gün Ankara iline hareket etmek için havaalanına gittim. Her ne tesadüfse arkadaş bana bilet alacaktı ama almayı unutmuş ben de uçağın kalkmasına az zaman kaldığı için strese girdim arkadaşı aradım. Neden bilet almadın diye sordum oda bana geçerli bir mazaret uydurarak cevap verdi. Bende kendisine farkına varmadan “ben sana dedim sen dedin yok” cümlesini kullandım. Aklıma bu cümleyi ilk duyduğum günler gelince gülmeye başladım :))))))))))))))))))))))))))))  Stres falanda kalmadı. Burada sizlere iki farklı şey anlatacağım. Eğer Bingöllü bir kişi “ben sana dedim sen dedin yok” cümlesini kullanıyorsa şunu bilin aslında söylenmiş bişeyler yok sadece psikolojik olarak kendine bir konum biçmek için kullanılıyor :)))))))))))))))))))))))))))))))))))))))) En sonunda bunu anladım. Neyse konu dağılmasın devamında gelen cümleler bir bir duyulmaya başlanıyor. Yavaş yavaş Bingöl ili varlığını iyice hissetirmeye başladı. Meşhur kendine özgü türkçesi ile :))))) Ben konuyu fazla dağıtmadan sizlere belli başlı Bingöl iline has cümleleri aktaracağım. Gerisini siz düşünün ve Anlamak için çaba sarfedin. Ben 5 yıl boyunca çaba sarfettim başedemedim. En sonunda bende oldum bir Bingöllü :))))))))))) Aşağıda maddeler halinde vereceğim cümleleri duyuyorsanız ya Bingöl ilindesiniz yada bir Bingöllü ile konuşuyorsunuz bunu unutmayın Hazırsanız başlayalım :))))))))) On Bilinmeyenli denklem …..

  1. Odur Burda >>>>>>>Aramızda kalsın Cümlenin yüzde 50 sini yutmuşlar 🙂 Olması gerek cümle (Aradığımız kalem burada yada aradığımız kitap burada tarzında bir cümle)
  2. Ben sana dedim sen dedin yok>>>>>>>Kendisini Psikolojik olarak Haklı Çıkarmak İçin Kullanılır. Gerçekte Söylenen bir şeyler yok :)))))))
  3. Geliyorsun yoksa yok>>>>>>>Burada Yine kelimeler yutularak konuşulmuştur. Olması gereken cümle ( geliyor musun yoksa gelmiyor musun)
  4. De Kuran>>>>>>>Burada Yemin edermisin anlamında kullandıkları bir cümledir. 
  5. Kendimize yapıyoruz>>>>>>> Burada aslında bir işi yaptıklarını söylerler. Hatta Bu cümleyi Karadenizli birine karşı kullanmışlar. Karadenizli Adamın verdiği cevap; Uşağım biz ermenilere mi yapıyoruz şeklinde olmuştur.
  6. Haci Hassan Haci Molla >>>>>>> Bingölde Herkes hacidir. :)) Herkes Molladır:))) Dolayısıyla Bu isimleri çok duyarsınız.
  7. Uzun Şavat>>>>>>> Yeni İsmi Şehit Mustafa Gündoğdu mahllesi . Ama  ne hikmetse hiç kimse kullanmaz. 
  8. Olum hele müdürünü bağla>>>>>>>Eğer bir kamu kurumunda yada bir özel şirkette iş yaptırılmak istenirse Bu cümle çok duyulur. Halbuki normal prosedür üzerinden gidilirse daha çabuk ve yorulmadan yapacaklar. Ama olmaz illaki bir müdür kelimesini ortaya atacaklar. Müdür kelimesi Olmaz sa olmazlarındandır :))))))))))
  9. Xocam Hoş Geldin>>>>>>>Cümlenin Orjinali (Hocam Hoş Geldiniz Yada Beyefendi Hoşgeldiniz) Ama Bingöle göre Herkes Xocam dır. Beyefendi yok 🙂
  10. Heee Abe Kuran Haberim yok >>>>>>> Aslında haberi var ama yok :)) Burada Aslında heberinin olmadığını yemin ederek söylemek istiyor. 

Bingöl de yok yok hatta bazen arkadaş bana takılırdı. Bingöl Medeniyetin doğduğu şehirdir. derdi. :)))  

Bu kadar yeter bence Bingöllü kardeşlerimize  haksızlıkta yapmayalım :)))))))) Bingöl ismini ilk duyan acaba Bingöl ilinde 1000 adet göl mü var diye soruyor. Peşin peşin söyleyelim 1000 tane değil bir tane bile göl yok ama neden Bingöl demişler anlamadım. Göl olmayınca İsmini Bal ile Kavurma ile duyurmaya çalışıyorlar ki bence hakkediyor. Bingöl iline gelince Karlıova yolunda Kavurma yemeden, Meşhur Sucuk tadına bakmadan ve en önemlisi Meşhur Balını almadan gitmeyin. Çünkü gerçekten harika lezzetler. 

4 Yıl Sonra Ben 🙂

İlk başta anlattığım gibi bana ilginç gelen cümleler artık benim için normale döndü. Bu sefer doğru cümleleri duyunca bana anormal gelmeye başladı :)))))))))))) Boşuna dememişler Gülme Komşuna Gelir Başına gerçekten öyle; güldüm ama ben yaşamaya başladım. Zaman su gibi akmaya başlıyor. Zaman aktıkça Bingölü sevmeye başladım. En sonunda şunu öğrendim Bingölde İnsanlık Var Bingölde kültür var Bingöl de insaniyet var, Bingöl Ne alırsan var 🙂  Şunu unutmayın Bingöllü kardeşlerim ne yapar ne eder Ölmeden Önce Almanya ya gider ve  Passat Marka arabaya biner :)))) Hatta adama üst segment araba verirsen begenmez İllaki Passat olacak der. Passat Hastalığı nerden geliyor anlamadım. Alır passat arabasını hafta da iki defa içi dış temislik yapar. Her temizlik yaptığında Fotoğraf çeker ve çektiği resimleri illaki birilerine gösterir. Göstermezse uyuyamaz :)))))))) Şimdi geliyor meşhur cümleleleri sıkı durun 🙂  “Arabanın Kırali Burda” aynen şiveyi olduğu gibi aktardım. :))) Hatta kapak olsun diyede bu cümleyi kullanır. :)))))))))))

Halk arasında bir söz vardır İnsan Sevdiği İle Uğraşır. Bende Bingölü çok sevmiş olmalıyım ki bu şekelde beynimde kare kare kalmış olmalı 🙂 Evet Kısaca Bingölü özetlemeye çalıştım. Gerçekten Bingöl ili yaşanacak bir ildir. İnsanları gerçekten Harika insanlar. Misafirperverlik dersen var, yardımseverlik dersen var en önemlisi duruş var ……zazalık var…… Mutlaka Bingöl gelin ve yaşayın derim sizlere. Bir sonraki yazımda Bingöl gezilecek yerleri ve tarihinden bahsedeceğim sizlere Lütfen Takipte kalın Kalın sağlıcakla…….

Bu Gün Ben 🙂

BENDE BİR BİNGÖLLÜYÜM GALİBA :))))))))))))))))))))))))))))))

Selametle Kalın……

Lütfen Sizlerde Bingöl ile ilgili söyleyecekleriniz var ise yazının alt kısmına yorum olarak yazarsanız Memnun olurum….

Bunlarda İlginizi Çekebilir